Tradycją stała się już coroczna parafialna pielgrzymka u progu wiosny. Tym razem naszym celem było Kociewie. Region znajdujący się na Pomorzu Gdańskim, na zachodnim brzegu Wisły w dorzeczu Wdy i Wierzycy, obejmujący wschodnią część Borów Tucholskich.

Jak zwykle nasza pielgrzymka była doskonałym połączeniem spraw duchowych, doczesnych i historii. Odwiedziliśmy mnóstwo wspaniałych miejsc. Modliliśmy się w sanktuariach, katedrach, bazylikach, ale i malutkich kościółkach i kaplicach. Poznaliśmy region i dowiedzieliśmy się z czego słynie. Próbowaliśmy lokalnych wyrobów. Byliśmy w miejscach, w których działy się cuda. Ale też w miejscach gdzie wydarzyło się dużo zła. Poznaliśmy historię tych ziem, odwiedziliśmy muzea i miejsca pamięci. Uczciliśmy pamięć naszych przodków. Jednym z takich miejsc był Las Szpęgawski.

Magda

Las Szpęgawski

W czwartym dniu pielgrzymki 30.04.2026 r., pojechaliśmy ze Starogardu Gdańskiego do Lasu Szpęgawskiego, w którym Niemcy, od września 1939 r. do stycznia 1940 r., zamordowali 7 tys. osób, głównie Polaków, mieszkańców Pomorza. Na miejscu znajduje się pomnik upamiętniający ofiary zbrodni oraz 32 zbiorowe mogiły. Jest to trzecie co do ilości pomordowanych, miejsce na Pomorzu Gdańskim, po Lesie Piaśnickim koło Wejherowa, gdzie zginęło 14 tys. osób oraz Mniszka koło Świecia, gdzie życie straciło 10 tys. osób.

Mordów dokonywano przede wszystkim na inteligencji, na księżach, nauczycielach, lekarzach, urzędnikach, chcąc zniszczyć warstwę przywódczą wśród Polaków i w ten sposób zgermanizować Pomorze Gdańskie, zwane przez Niemców Prusami Zachodnimi. Oprócz polskiej warstwy przywódczej wymordowano również pomorskich Żydów oraz prawie 1700 chorych psychicznie, głównie ze szpitali w Kocborowie i Świeciu. Niemcy rozpoczęli wówczas akcję T4 polegającą na uśmiercaniu psychicznie chorych, nie tylko Polaków, ale również własnych obywateli.

W mordach dokonanych na Pomorzu brali udział, oprócz SS, funkcjonariusze pomorskiego Selbstschutzu (Samoobrony), dowodzonej przez Ludolfa von Alvenslebena. Byli to Niemcy, sąsiedzi Polaków, którzy do uczestnictwa w egzekucjach zgłaszali się na ochotnika. Alvensleben przeżył wojnę, udało mu się uciec do Argentyny, tam otrzymał obywatelstwo. Niemrawo próbowały go ścigać organa sprawiedliwości RFN i NRD zarzucając mu inne zbrodnie popełnione po opuszczeniu Pomorza, natomiast władze PRL nie podjęły w tym kierunku działań. Wyszło na to, że kat pomorskich Polaków, nigdy nie poniósł odpowiedzialności za swoje zbrodnie, umarł na raka płuc w 1970 r., w wieku 69 lat.

Według szacunków historyków i archeologów w czasie całej wojny zamordowano w egzekucjach na Pomorzu 65 tys. Polaków, a drugie tyle straciło życie w obozie Stutthof. Daje to liczbę 130 tys. mieszkańców przedwojennego Województwa Pomorskiego, które w 1939 r. zamieszkiwało 1,2 mln osób w tym ok. 1 mln Polaków. Wynika z tego, że ok. 13% populacji, głównie inteligencji zostało zamordowanych. W samym 1939 r., zgładzono 30 tys. Polaków, więcej niż w 1940 r. zabili Sowieci polskich oficerów, w trakcie Zbrodni Katyńskiej.

Chcąc odnieść się do tej zbrodni, Sejm RP 13.01.2023 r. ustanowił „Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 r.”.  Na dzień ten wybrano 2 października, dzień kapitulacji Helu, gdzie ostatni obrońcy Pomorza złożyli broń, a Polacy tam mieszkający znaleźli się w rękach niemieckich zbrodniarzy. W głosowaniu w Sejmie oddano 451 głosów (wszyscy obecni) i przyjęto uchwałę przez aklamację.

W samym wrześniu 1939 r., Niemcy zamordowali na terenach Polski zajętych przez Wehrmacht 16 tys. osób, z tego 70% zginęło na Pomorzu. Od października natomiast, zaczęto masowo wywozić z Pomorza Polaków, którzy osiedlili się tam po włączeniu tych ziem do Polski w 1920 r. Z samej tylko Gdyni nazwanej przez Niemców Gotenhafen, wywieziono do Generalnej Guberni 80 tys. osób, a ci co pozostali byli poddani segregacji i nakłaniani do wpisywania się na niemiecką listę narodową. Polacy, którzy się wpisali, stawali się volksdeutschami, mającymi przywileje, ale też obowiązek służby w Wehrmachcie.

Oprócz Alvenslebena, czynnie biorącego udział w zbrodni, głównym oprawcą, tyle, że zza biurka, był Gauleiter NSDAP Gdańska i Namiestnik Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie (Pomorze) Albert Forster, który wydał „wytyczne” nakazujące mordować i wysiedlać Polaków z Pomorza. Forstera ujęto w 1946 r., osądzono w 1948 r., skazano na śmierć i stracono w 1952 r. Początkowo planowano go powiesić w Gdańsku, ostatecznie wyrok wykonano w Warszawie.

W murze starogardzkiego więzienia (dziś areszt śledczy) oddalonego 7 km od Lasu Szpęgawskiego wmurowano tablicę pamiątkową ad memoriam, ku pamięci ofiar Zbrodni Pomorskiej, w trakcie której w 1939 r., zamordowano 30 tys. osób.

Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że widząc zbliżającą się klęskę, Niemcy w 1944 r., wykopywali ciała pomordowanych i palili je na stosach, próbując zatrzeć ślady swoich mordów. Tak, że na 7 tys. rozstrzelanych w Lesie Szpęgawskim, udało się zidentyfikować po wojnie 2400 osób. Zbrodnia Pomorska nie jest wpisana w pamięć historyczną Polaków, nawet na Pomorzu, nie mówiąc o reszcie kraju. Nasz przewodnik, pracownik starogardzkiego Muzeum nie zaprowadził nas pielgrzymów, pod tablicę pamiątkową upamiętniającą ofiary Zbrodni Pomorskiej, zresztą nic o niej nie powiedział.

Dziś ludzie milczą, milczą media, choć 2 października jest dniem pamięci o tej zbrodni, panują: „polityczna poprawność” oraz nowe „sojusze”.

pielgrzym Waldemar

nasz adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.