Na początku września będąc z żoną na urlopie w Olsztynie, wybraliśmy się do oddalonego o kilka kilometrów Barczewa. Miasta w którym urodził się Feliks Nowowiejski, autor muzyki do „Roty”, jednej z najpopularniejszych polskich pieśni patriotycznych.
Barczewo do roku 1945 znajdowało się w granicach Niemiec i nosiło nazwę Wartenburg, polska nazwa brzmiała Wartembork. Jednak w roku 1946 zdecydowano się to zmienić, najpierw od nazwiska Nowowiejskiego nadano miastu nazwę Nowowiejsk, a potem zmieniono je na Barczewo, chcąc uczcić tym pamięć księdza Walentego Barczewskiego (1856-1928), wybitnego etnografa, działacza społecznego, broniącego polskości i kultury ludowej tych ziem (Warmia).
Po przyjeździe trafiliśmy najpierw do kościoła św. Anny i św. Szczepana, w którym jak się potem okazało, ochrzczony został Feliks Nowowiejski. Następnie odszukaliśmy muzeum poświęcone jego osobie, które znajduje się w domu w którym się urodził i wychowywał. Oficjalnie muzeum to Salonik Muzyczny im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie, którego inauguracja nastąpiła 15 lipca 1961 r.
Feliks Nowowiejski urodził się 7 lutego 1877 r., w wielodzietnej rodzinie (11 dzieci). Jego ojciec z zawodu był krawcem, ale jednocześnie członkiem Towarzystwa Czytelni Ludowych, utalentowanym muzycznie i aktywnym społecznie człowiekiem. Wraz z żoną zapewnili swoim dzieciom solidne wychowanie i wykształcenie w duchu religijno-patriotycznym.
Młody Nowowiejski wykazujący zdolności muzyczne, trafił w wieku 10 lat do szkoły muzycznej przy kościele NMP w Świętej Lipce, gdzie uczył się śpiewu oraz gry na wielu instrumentach. W 1893 r. przeniósł się do Olsztyna, gdzie grał i komponował dla orkiestry wojskowej, objął również posadę organisty w kościele pw. św. Jakuba, a ponadto koncertował w domach zamożnych Olsztynian. W 1898 r. skomponował marsz „Pod sztandarem pokoju”, który na konkursie muzycznym w Londynie zdobył I nagrodę. Umożliwiła ona Nowowiejskiemu dalsze kształcenie się.
W latach 1898-1907 studiował i koncertował w Berlinie oraz Ratyzbonie, odbył szereg podróży artystycznych do najważniejszych ośrodków muzycznych Europy takich jak Paryż, Rzym, Wiedeń, Bruksela, Praga. W 1903 r. skomponował swoje najsłynniejsze dzieło, oratorium „Quo Vadis”, które w 1909 r., odniosło wielki międzynarodowy sukces.
W latach 1909-1914, Nowowiejski pełnił funkcję dyrektora Towarzystwa Muzycznego w Krakowie i to wówczas skomponował muzykę do „Roty” Marii Konopnickiej.
Pieśń po raz pierwszy publiczne wykonano podczas obchodów 500-lecia bitwy grunwaldzkiej w dniu 15 lipca 1910 r. w Krakowie. Nowowiejski osobiście dyrygował 500-osobowym chórem, złożonym z chórzystów pochodzących ze wszystkich trzech zaborów.
W okresie I wojny światowej (1914-1918), Nowowiejski jako obywatel Niemiec został powołany do wojska i służył w berlińskiej orkiestrze garnizonowej.
Po odzyskaniu niepodległości, od 1919 r. zamieszkał w Poznaniu, gdzie pracował w Konserwatorium Muzycznym oraz pełnił funkcję kapelmistrza orkiestry symfonicznej Poznania. Nadal komponował, między innymi stworzył operę „Legenda Bałtyku”, którą wystawiano wielokrotnie przed i po wojnie w największych ośrodkach muzycznych Polski.
Po wybuchu wojny przeniósł się do Krakowa, w którym zamieszkiwał do końca okupacji. Po wyzwoleniu powraca do Poznania, gdzie wyczerpany fizycznie i psychicznie umiera w dniu 18 stycznia 1946 r. Jego pogrzeb (22 stycznia) stał się wielką manifestacją patriotyczną, w trakcie której odśpiewano „Rotę”, a doczesne szczątki, po mszy św. w Poznańskiej Farze, której przewodniczył prymas August Hlond, złożono w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan w podziemiach kościoła św. Wojciecha (poznańska Skałka).
Będąc w Saloniku dowiedzieliśmy się, że od 2002 r. odbywają się w Barczewie Międzynarodowe Festiwale Muzyki Chóralnej im. Feliksa Nowowiejskiego, na który zjeżdżają się chóry z Polski i z zagranicy (nawet do 400 chórzystów).
Przy ratuszu w Barczewie znajduje się ławeczka Feliksa Nowowiejskiego, pod którą zamontowane jest urządzenie odtwarzające Jego muzykę. Można je włączyć i posłuchać sobie np. „Roty”. Nowowiejski jest też autorem hymnu „O Warmio moja miła” (Hymn Warmiński z 1920 r.), który od 2000 r. pełni funkcję hymnu i hejnału Olsztyna, a od 2016 r. również Barczewa.
pielgrzym Waldemar
nasz adres: