Cystersi w Pelplinie

Pielgrzymkę rozpoczęliśmy Eucharystią w naszym parafialnym kościele. A jak na poniedziałek przystało nie mogło zabraknąć kawy serwowanej przez Księdza Proboszcza. Podróż upłynęła nam tradycyjnie na modlitwie, śpiewie, autoprezentacji pielgrzymów. Zapoznaliśmy się też po drodze z rysem historycznym Kociewia i okolic, a także „na sucho” z samym Kociewiem. Podziwialiśmy widoki za oknem, aż do czasu gdy przed naszymi oczami wyrósł ogromny zespół pocystersko-katedralny na alei Cystersów w Pelplinie, który na 5 dni i nocy stał się naszą przystanią. Tam każdego dnia rozpoczynaliśmy nową pielgrzymkową przygodę i tam wracaliśmy zmęczeni, głodni, ale pełni nowych wrażeń i duchowych przeżyć. A takich z pewnością nam nie brakowało.

Magda

W pierwszym dniu pielgrzymki 27.04.2026 r., po dojechaniu do Pelplina, zakwaterowani zostaliśmy w poklasztornym budynku, w którym znajduje się internat i katolickie liceum Collegium Marianum. Znaleźliśmy się w miejscu gdzie książę Pomorza Gdańskiego Mszczój II, sprowadził w 1276 r. zakon Cystersów. Od tego momentu, aż do kasacji zakonu w 1823 r., zarządzali tymi ziemiami Cystersi, doprowadzając je do kwitnącego rozwoju gospodarczego i dużej zamożności.

Widocznym znakiem tego, są zbudowane przez nich i do dziś pozostałe, budynki klasztorne na czele z imponującą katedrą. Dziś te wszystkie obiekty należą do diecezji pelplińskiej, powstałej po reorganizacji struktur kościelnych w 1992 r., przez Jana Pawła II. Reforma polegała na tym, że z ziem diecezji chełmińskiej, utworzono dwie nowe, pelplińską i toruńską.

W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że cały zespół poklasztorny, zagrabiony przez króla pruskiego i skazany na rozgrabienie i sprzedaż, ocalał dzięki decyzji papieża Piusa VII z 1821 r., łączącej diecezję chełmińskiej z archidiakonatem pomorskim, gdzie kanonicy wybrali sobie na siedzibę Pelplin, a w 1824 r. przeniósł się tutaj biskup chełmiński. Dzięki temu kompleks klasztorny nie został zniszczony i pozostał w rękach Kościoła, o który dbano, remontowano i rozbudowywano.

Powstały nowe obiekty, takie jak Pałac Biskupi w ogrodach klasztornych (1838 r.), zespół siedmiu kanonii (domków dla kanoników) na terenie starego folwarku (1829 r.), szkoła katedralna w przebudowanej karczmie klasztornej (1836 r.).

W 1864 r. szkołę przekształcono w progimnazjum i nadano nazwę Collegium Marianum, powiększając je, o jedno ze skrzydeł pocysterskiego klasztoru. Po odzyskaniu niepodległości, szkoła uzyskała w 1927 r., uprawnienia szkoły średniej. W 1939 r. po opanowaniu Pelplina przez Niemców, szkołę zamknięto, a większość nauczycieli wymordowano.

Po wojnie, początkowo władzą kościelnym, udało się szkołę reaktywować. Ostatecznie jednak władze państwowe ją zlikwidowały, zabrały też budynek, w którym umieściły zakład dla umysłowo chorych. Diecezji budynek udało się odzyskać dopiero w roku 1993, po czym przystąpiono do jego remontu i przebudowy.

 W 2000 r., dokonano ponownego otwarcia reaktywowanego Collegium Marianum, któremu nadano imię, Jana Pawła II. Przez pierwsze 20 lat była to szkoła męska, a od 5 lat przyjmowane są również dziewczęta, ale bez możliwości zakwaterowania w internacie, w którym mieszkają chłopcy.

Właśnie w tym internacie, oferującym bardzo dobre warunki mieszkaniowe, zostaliśmy zakwaterowani. Jest z niego przejście do krużganków klasztornych (zabudowanych korytarzy), wirydarza (ogrodu), refektarzy (stołówek), osobnych dla seminarzystów i uczniów oraz gości, scryptorium (miejsca przepisywania ksiąg), a także do katedry. Na ścianach klatki schodowej, prowadzącej na wyższe piętra internatu, wiszą zdjęcia przedwojennej profesury oraz tabla absolwentów.

Następnie, umówiona z nami pani przewodnik, zaprowadziła nas do kościoła Bożego Ciała, powstałego w I poł. XIV w., a przeznaczonego dla mieszkańców rozwijającej się, obsługującej zakon, osady wiejskiej, gdyż kościół klasztorny (dziś katedra) przeznaczony był tylko dla mnichów. W II poł. XVII w., stał się on kościołem parafialnym i był nim do roku 1986, gdy funkcję tą przejęła katedra. Przy kościele znajdował się szpital oraz istniejący do dziś cmentarz, a w niedalekiej odległości od nich, zostały zbudowane kanonie.

Zobaczyliśmy budynek seminarium (13 seminarzystów), a następne, przeszliśmy obok Pałacu Biskupiego, do ogrodów klasztornych. W ogrodach znajduje się staw, a obok budynki Sądu Biskupiego, archiwum, biblioteki oraz rozgłośni Radia Głos. Na zakończenie pani przewodnik zaprowadziła nas do kawiarenki, znajdującej się również w ogrodach.

Dzień zakończyliśmy w refektarzu dla gości, w pięknym średniowiecznym pomieszczeniu jadalnym, gdzie pani Aldona (szefowa kuchni) serwowała nam od tego dnia, do końca pobytu, smaczne śniadania i obiadokolacje.

pielgrzym Waldemar

nasz adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Czytaj więcej: Kociewie oczami pielgrzymów cz. 2

Czytaj więcej: Kociewie oczami pielgrzymów cz. 1